Chi phí đầu tư cao tốc: "Mấy bộ công khai mang nhau là không được"

4 năm trước

Chuyên gia ủng hộ phương án thi công thí điểm 1km con đường cao tốc, để hội đồng nghiệm thu xác định kinh phí đầu tư đúng thực tế, từ đấy thi công khung mức đầu tư.

Mới đây, những đại biểu Quốc hội cho hay mang mức 12 triệu USD/km, suất đầu tư bình quân của con đường xa lộ Việt Nam đắt gấp 2-4 lần Trung Quốc và Mỹ.

Tuy nhiên, ông Trương Quang Nghĩa, Bộ trưởng Bộ GTVT cho biết, mang dự án xa lộ Bắc - Nam quy mô 6 làn xe, suất đầu tư bình quân dao động 200 tỷ đồng/km, tương đương 9,5 triệu USD/km (chưa tính kinh phí giải phóng mặt bằng). Ông Nghĩa khẳng định, suất đầu tư này là thấp. Nhiều chuyên gia đã lên tiếng về việc này.

Cần công khai, minh bạch mang công luận

Là một chuyên gia ngành GTVT, TS Phạm Sanh cho rằng, suất đầu tư xa lộ ở Việt Nam đã từng nóng ở nghị trường Quốc hội từ ông Đinh La Thăng làm Bộ trưởng Bộ GTVT. Tuy nhiên, những con số đưa ra ở trên chỉ là tham khảo.

Để xác định suất đầu tư cần dựa vào nhiều yếu tố như chất lượng, thời kỳ đầu tiên tiên tư, địa chất, địa hình, công nghệ... nên Việt Nam, Mỹ, Trung Quốc đều không mang con số cụ thể về mức kinh phí cho 1km con đường cao tốc.

Theo TS Phạm Sanh, câu chuyện đáng bàn ở đấy là Bộ GTVT cần hỗ trợ vì nguyên nhân gì mà vốn đầu tư của những dự án con đường xa lộ ở Việt Nam làm sau lại cao hơn dự án trước. Chẳng hạn con đường xa lộ Tp.HCM - Trung Lương dài 62km thì 40km con đường xa lộ trong đấy được đầu tư 10.000 tỷ đồng. Đến con đường xa lộ Bến Lức - Long Thành mang chiều dài 57km lại được đầu tư mang mức 32.000 tỷ đồng. Dù mức đầu tư tăng nhưng người dân lại thấy chất lượng đi xuống.

Về thắc mắc những suất đầu tư dự án giao thông, xa lộ ở Việt Nam cao, TS Phạm Sanh cho rằng, Bộ GTVT cần minh bạch tổng mức đầu tư; mời những chuyên gia trong ngành mang mẹo hay để đánh giá việc phân bổ dòng tiền, tính hợp lý của phương án tài chính; lãi suất, phân bổ vay thế nào…

đầu tư cao tốc
Suất đầu tư trung bình của xa lộ của Việt Nam cao hơn những nước.
Trong ảnh là dự án xa lộ Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Viết Long

Làm thí điểm 1km con đường để xác định "khung"

Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ KH&ĐT), TS Lưu Bích Hồ cũng nhìn nhận trong thời kỳ phát triển như Việt Nam hiện nay, suất đầu tư xa lộ mang thể cao gấp đôi những nước. Cũng mang tình trạng chất lượng những dự án giao thông tại Việt Nam kém hơn dù cùng một suất đầu tư.

Theo ông Hồ, để kiểm soát được suất đầu tư, quan trọng nhất là phải quản lý từ khâu lập báo cáo tìm hiểu tính khả thi đến khâu cuối cùng... Ông Hồ nói: "Làm vì vậy mới giảm suất đầu tư và nâng hiệu quả lên, đi đôi mang hiệu quả kinh tế...".

Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế Trung ương, GS Võ Đại Lược cho biết, ông ủng hộ phương án Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra. Cụ thể, Thủ tướng đề nghị Bộ GTVT chủ trì, phối hợp mang Bộ KH&ĐT, Bộ Xây dựng thi công thí điểm 1km đường. Sau đó, hội đồng nghiệm thu sẽ kiểm tra chính xác, công khai, minh bạch... để xác định kinh phí đầu tư đúng thực tế, từ đấy thi công "khung" để tính mức đầu tư.

Ngoài ra, ông Lược cũng cho rằng cần công khai, minh bạch, kiểm tra giám sát đối mang những dự án giao thông. Ông Lược nhấn mạnh: "Hiện nay việc để Bộ GTVT và Bộ Tài chính chọn lựa việc này là không ổn, dễ hình thành lợi ích nhóm. Việc công khai, minh bạch mấy bộ mang nhau là không được phép mà cần công khai mang giới công luận...".

Giá cao do nhiều con đường giao nhau

Việc tính giá những suất đầu tư giữa những năm sẽ khác nhau nhưng đều phải quy đổi về năm hiện tại. Chẳng hạn, suất đầu tư được ra mắt vào năm 2016 nhưng phải quy đổi theo mức giá của năm 2017 khi tính giá. Ví dụ, theo thông cáo báo chí của châu Âu, 11 năm trước, giá của con đường 6 làn xe là 10 triệu USD nhưng giá làn xe hiện tại được tính theo đơn giá 4 triệu USD/làn/km. Như vậy, tính ra, giá của con đường 6 làn xe sẽ 24 triệu USD/km.

Suất đầu tư mà Bộ GTVT và đại biểu đưa ra chỉ dành xem xét vì nó tùy thuộc vào nguồn chất liệu thi công của từng khu vực, thủy văn, địa hình, địa chất của từng khu vực... Do đó, con số trên không nói lên điều gì.

Suất đầu tư xa lộ của Việt Nam hoàn toàn tương đương mang khu vực mang những số liệu hiện tại. So mang những nước, mang dự án đắt nhưng mang dự án rẻ hơn. Suất đầu tư cao do nhiều nguyên do nhưng căn bản là do Việt Nam nhiều mức giao (ngã ba, ngã tư hay những con đường hầm…). Bởi tiêu chuẩn khi thực hiện dự án, địa phương nào cũng muốn kết nối mang những nút giao thông khác mức. Mỗi mức giao mang giá dao động 300-400 tỷ đồng. Điều này khiến mức giá chung bị đẩy lên.

Ông Nguyễn Danh Huy, Vụ trưởng, Trưởng ban Quản lý đầu tư những dự án đối tác công - tư (Bộ GTVT)

CÙNG CHUYÊN MỤC

MỚI CẬP NHẬT